30 lat Traktatu o dobrym sąsiedztwie || Rozmowa z Hansem Jörgiem Neumannem, konsulem generalnym Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu od 2019 r., członkiem Rady Fundacji „Krzyżowa"

W tym roku minęła 30. rocznica podpisania Traktatu o dobrym sąsiedztwie między Polską a Niemcami. Jakie znaczenie, Pana zdaniem, miała ta umowa dla stosunków między obydwoma krajami w tym historycznym momencie?

Traktat o dobrym sąsiedztwie, wraz z traktatem granicznym z 1990 roku, był kamieniem milowym i nowym początkiem w stosunkach polsko-niemieckich. Republika Federalna Niemiec i Polska oparły stosunki dwustronne na nowych podstawach. Uznając linię graniczną Niemcy zapewniły Polsce bezpieczeństwo. W szczególności należy podkreślić, że obiecaliśmy wspierać Polskę w jej integracji z Unią Europejską i NATO. Podkreśliliśmy tym samym, że w interesie Niemiec jest, aby Polska jako nasz kraj sąsiedni stała się partnerem i przyjacielem. Dlatego też traktat sąsiedzki jest bardzo ważnym elementem aktualnych stosunków polsko-niemieckich.

30 lat Traktatu o dobrym sąsiedztwie || Wywiad z ministrem Krzysztofem Kubowem - sekretarzem stanu, szefem Gabinetu Politycznego Prezesa Rady Ministrów, członkiem Rady Fundacji "Krzyżowa"

W tym roku obchodziliśmy 30. rocznicę podpisania przez Polskę i Niemcy traktatu o dobrym sąsiedztwie. Jakie znaczenie, Pana zdaniem, miała ta umowa dla relacji obu Państw w tamtym momencie historycznym?

Umowa, w mojej opinii, miała przede wszystkim znaczenie stabilizujące dla relacji polsko-niemieckich. Po latach trudnych i bolesnych, pełnych wzajemnej nieufności stała się nowym początkiem dla kursu i tempa rozwoju wzajemnych stosunków. Zgodnie z jej treścią i przesłaniem staliśmy się nie tylko sąsiadami, ale również partnerami.

W dniu 17 czerwca 1991 roku podpisany został między Polską a Niemcami "Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy". Obie strony wyraziły w nim przekonanie "o konieczności ostatecznego przezwyciężenia podziału Europy oraz stworzenia sprawiedliwego i trwałego pokojowego ładu europejskiego", a ponadto zobowiązały się do urzeczywistnienia żywionego od dawna przez oba narody pragnienia porozumienia i pojednania.

Traktat o pojednaniu

Traktat wspomina o pojednaniu w sumie osiem razy. Pojednanie zostaje tu powiązane z różnymi aspektami stosunków polsko-niemieckich. Traktat postuluje rozmaite formy współpracy obu narodów w celu wspierania pojednania i zapewnienia jego trwałości, m.in. wspólną odpowiedzialność Niemców i Polaków za pokój w Europie, współpracę regionalną, współpracę w tak różnych dziedzinach jak gospodarka, wymiana kulturalna czy wspieranie kontaktów międzyludzkich między Niemcami i Polakami, w czym szczególną rolę odgrywa wymiana młodzieży.

Mimo że Wspólna Polsko-Niemiecka Komisja Podręcznikowa działa już prawie pół wieku, w treści podręczników szkolnych po obu stronach granicy wciąż występuje asymetria informacji o sąsiednim państwie – jego historii i kulturze pamięci. Stąd też kapitalne znaczenie miało rozpoczęcie w 2008 r. przez Komisję Podręcznikową prac nad tzw. polsko-niemieckim podręcznikiem do nauczania historii w szkołach ponadpodstawowych w Polsce i Niemczech.

Najpierw zbadano podstawy programowe w Polsce i 16 landach niemieckich, ustalając różnice i podobieństwa w treściach nauczania historii na poziomie podstawowym i gimnazjalnym, a następnie przystąpiono do prac. Po wprowadzeniu w życie ostatniej reformy oświatowej w Polsce zdecydowano powstający podręcznik przeznaczyć do użytku w szkołach podstawowych (klasy 5–8). Latem 2020 r. wraz z ukazaniem się ostatniego tomu poświęconego historii najnowszej zakończono prace nad 4-tomową serią podręczników zatytułowaną Europa. Nasza historia – opublikowaną w Polsce przed Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, w Niemczech zaś przez Eduversum GmbH. Wcześniej opublikowano tomy poświęcone okresowi od prehistorii do średniowiecza (t. 1), nowożytności (t. 2) i okresowi od 1815 r. do początków XX wieku (t. 3).

8 x pojednanie

Chcesz być na bieżąco?

Zapisz się do naszego newslettera i dowiaduj się pierwszy o nadchodzących wydarzeniach!

Na naszej stronie internetowej używamy plików cookie. Niektóre z nich są niezbędne dla funkcjonowania strony, inne pomagają nam w ulepszaniu tej strony i doświadczeń użytkownika (Tracking Cookies). Możesz sam zdecydować, czy chcesz zezwolić na pliki cookie. Należy pamiętać, że w przypadku odrzucenia, nie wszystkie funkcje strony mogą być dostępne.